Translate

วันอังคารที่ 6 สิงหาคม พ.ศ. 2556

ไซนัสอักเสบ โรคดังติดอันดับของไทย



ทำไมเรียกว่าไซนัส - ไซนัสเป็นภาษาอังกฤษ เขียนโก้ ๆ ว่า Paranasal Sinus แปลว่า โพรงอากาศรอบ ๆ จมูก แต่ละโพรงมีท่อออกมาที่รูจมูกด้วย



คนเราเป็นไซนัสยากง่ายแค่ไหน
การที่แต่ละคนจะมีอาการไซนัสอักเสบนั้นไม่ใช่ของง่าย ทั้งนี้เพราะว่าเนื้อเยื่อของไซนัสมันเคลื่อนไหวตลอดเวลา เมื่อมีสิ่งที่ทำให้เกิดการอักเสบ หรือเชื้อโรคเข้าไป มันจะถูกขับออกมาผ่านทางจมูกหรือลงคอ
ในวันหนึ่ง ๆ จะมีน้ำถูกขับออกมาจากไซนัส ประมาณ 475 ซีซี.


ไซนัสอาการอย่างไร
ถ้ามีอาการตอนระยะเฉียบพลัน คือหมายถึงเพิ่งจะเป็น จะมีอาการเจ็บปวดมากกว่าธรรมดาที่บริเวณเหนือคิ้ว ระหว่างลูกตา แก้ม จะพบว่ามีน้ำมูกลักษณะคล้ายหนองออกมามีอาการคัดจมูกมาก ปวดตุบ ๆ ตามจังหวะที่หัวใจเต้น หรือตามจังหวะชีพจร บางรายปวดกระบอกตาและพาลไปถึงท้ายทอย ขึ้นอยู่กับบริเวณที่เป็นของไซนัสเช่น ถ้าเป็นไซนัสตรงกลาง จะปวดที่ท้ายทอย ถ้าเป็นทีแก้มจะปวดที่หัวหรือขมับ อาการพวกนี้ ถ้าก้มศีรษะจะปวดมากขึ้น เพราะทำให้เลือดคั่งมากขึ้น จะทำให้รูที่เปิดของไซนัสอุดตันมากขึ้น จึงปวดมากขึ้น บางรายมีคลื่นไส้อาเจียนด้วย ส่วนคนที่เป็นเรื้อรัง จะมีอาการเป็นครั้งคราว แต่ความเจ็บปวดจะลดลงน้อยกว่าระยะเฉียบพลัน และอาจมีน้ำมูกที่ออกมาจากไซนัสตกลงไปในท่อหายใจสู่ปอดได้ ถ้าหมอเอกซเรย์ไซนัสดูจะพบว่าไซนัสมีความผิดปกติเปลี่ยนแปลงไปมาก

จะรู้ได้อย่างไรว่าตัวเองมีอาการเป็นไซนัสอักเสบ เฉียบพลันเข้าให้แล้ว อย่างนี้ต้องสังเกตดูว่า หลังเป็นหวัด (ประมาณ 7 วัน) แล้วจะมีอาการเหล่านี้เกิดขึ้นไหม คือ ปวดศีรษะ ปวดกระบอกตา เสลดมาก ก็น่าจะสงสัยได้ว่า จะเป็นไซนัสอักเสบเฉียบพลัน ส่วนที่ไม่เป็นเฉียบพลันก็เป็น ๆ หาย ๆ กินยาทีก็หายไปที บางคนบอกว่ากินของคาว เนื้อ นม ไข่ จะทำให้แสลงและปวดมาก เท็จจริงเป็นอย่างไร ของแสลงนี้ตอบได้ทันทีว่าขึ้นอยู่กับคนนั้น ว่าถูกกับอาหารนั้นหรือไม่ เช่น ถ้ากินอาหารนั้นแล้วกลับเป็นมาก แสดงว่าแพ้อาหารนั้น บางคนกินแล้วไม่เป็นอะไรเลย ก็ไม่เป็นไรก็กินได้ ไม่เกี่ยวกับว่าจะเป็นมาก ปวดมากหรือไม่ กลับจะเป็นประโยชน์ต่อร่างกายเสียอีก

ความเย็นทำให้เป็นมากขึ้นจริงไหม
ความเย็นนี้ อาจมีส่วนจริงบ้าง เพราะ ตามปกติความเย็นนั้น ทำให้ร่างกายของเรามีความต้านทานโรคลดลง คนที่ไซนัสอักเสบจากอะไรก็ตามจึงอาจทำให้เป็นมากขึ้นได้ จึงควรงดของเย็นจัดหรือของเย็น ๆ ก่อน

ถ้าสงสัยว่าตัวเองจะมีอาการเป็นไซนัสอักเสบแล้วจะต้องไปหาหมอที่เก่งเฉพาะทาง หู คอ จมูก หรือหมอทั่วไป
จะไปหาหมอทั่วไปก็ได้ ไม่จำเป็นต้องไปพบหมอที่เก่งเฉพาะทาง แต่ถ้าอาการไม่หายภายใน 1-2 สัปดาห์ ควรพบหมอเฉพาะทาง

จะรักษาหายหรือถ้าไปหาหมอทั่วไป
โดยทั่วไปแล้ว ไม่ว่าจะเป็นหมอที่เก่งเฉพาะทางนี้หรือหมอทั่วไป ก็จะต้องหาสาเหตุเสียก่อนว่า ไซนัสอักเสบที่กำลังเป็นนั้น มีสาเหตุเกิดจากอะไร เนื่องจากสาเหตุมีได้หลายอย่างด้วยกัน เช่น เป็นเพราะแพ้ฝุ่นละอองในอากาศ เป็นเพราะการอักเสบของเยื่อจมูกและลามเข้าไปที่ไซนัสหรือเป็นเพราะทั้งสองอย่าง หรือเป็นร่วมกับอารมณ์ หมายถึงว่า อารมณ์ของคนมีส่วนทำให้ไซนัสอักเสบเป็นได้มากขึ้น (สังเกตตอนร้องไห้จะมีน้ำมูกออกมา แสดงว่าไซนัสนั้นเป็นแหล่งรวมของอารมณ์ด้วย) การที่จะบอกว่าหายหรือไม่หายไม่ใช่อยู่ที่หมอทั่วไปหรือหมอเฉพาะโรค แต่อยู่ที่การรักษาว่าตรงสาเหตุของโรคหรือไม่

รักษาแล้วหายขาดหรือไม่
ถ้าเกิดการติดเชื้อส่วนใหญ่หายได้เกือบ 100% แต่ถ้าเกิดจากโรคภูมิแพ้ ตอบไม่ได้ว่าหายขาดหรือไม่ ถ้ารักษาโดยฉีดสารเพิ่มภูมิต้านทานให้ร่างกาย อาจหายได้ 60-70%

รักษากันอย่างไร
ถ้ามีอาการปวด หมอจะใช้ยาแอสไพรินหรือพาราเซตามอล ครั้งละ 1-2 เม็ด แต่มักไม่ค่อยหาย อาจต้องให้ยาเม็ด คลอร์เฟนิรามีน ครั้งละ 1 เม็ด วันละ 2-3 ครั้ง พร้อมกับยาลดอาการคั่งของเลือดในจมูก พวก เอฟีดรีน ครั้งละ 1 เม็ด วันละ 2-3 ครั้งอีกด้วย หรือถ้าติดเชื้ออาจให้ แอมพิซิลลิน โดยให้กินครั้งละ 1-2 เม็ด วันละ 4 ครั้ง นาน 7-10 วัน

ถ้าหมอให้กินยาแล้ว 10 วัน ไม่ดีขึ้น หมอที่เก่งเฉพาะโรคนี้จะช่วยอะไรได้บ้าง
ถ้ากินยาแล้วไม่ดีขึ้น หมออาจต้องเจาะล้างเอาหนองออก โดยใช้เข็มแทงเข้าไปดูดออก ซึ่งก็จำเป็นต้องเอ็กซ์เรย์เสียก่อนเพื่อดูว่าโพรงจมูกอากาศอักเสบมากน้อยแค่ไหน เนื้อเยื่อจมูกบวมหรือไม่ ถ้าเห็นว่ามีหนองไหลออกมา ก็จะพยายามให้หนองออกให้มากที่สุดเท่าที่จะออกมาได้

เวลาหมอเอาเข็มเจาะเพื่อดูดเอาหนองออกเจ็บนัก จริงหรือ
ที่จริงไม่เจ็บมาก เพราะหมอจะใช้ยาชาเข้าช่วยด้วย แต่กลับจะคุ้มเสียอีกเพราะถ้าเอาหนองออกได้ก็จะทำให้เสลดในลำคอลดลงทันที ทำให้โล่งจมูก อาการไอน้อยลง ซึ่งแสดงว่าดีขึ้น จะว่าไปตอนที่เจาะเอาหนองออกมันแลดูน่ากลัวเท่านั้นเอง ปวดฟันนั้น เจ็บปวดมากกว่าด้วยซ้ำ

รู้ได้อย่างไรว่าอาการดีขึ้นหรือเริ่มทุเลาแล้ว
ส่วนใหญ่ผู้ที่มีอาการดีขึ้นนี้จะรู้สึกว่าเสมหะในคอลดลง จมูกโล่งขึ้น ไอน้อยลงแสดงว่าอาการเริ่มดีขึ้นแล้ว

โรคนี้ถ้าปล่อยไว้โดนไม่รักษา จะมีอาการอะไรแทรกซ้อนบ้าง
อาจลามไปที่ตาทำให้ตาบวมตาอักเสบได้อาจทะลุเข้าสมองได้ไอเรื้อรัง ทำให้ปอดอักเสบได้

เป็นกรรมพันธุ์หรือไม่
ถ้าเป็นเกี่ยวกับแพ้ (ภูมิแพ้) เกี่ยวข้องกับกรรมพันธุ์ด้วย เช่น พ่อแม่เป็น ลูกก็อาจจะเป็นได้

โรคนี้เคยทำให้ตายบ้างหรือไม่ เพราะอะไร
โรคนี้เคยทำให้คนตายได้ เพราะเชื้อเข้าสมองหรือกระจายไปทั่วร่างกาย

คนที่เป็นไซนัสอักเสบจะทำให้เป็นริดสีดวงจมูกได้หรือไม่
การที่จะทราบว่าไซนัสอักเสบนั้นเป็นสาเหตุทำให้เป็นริดสีดวงจมูกหรือไม่ ก็ต้องทราบกันเสียก่อนว่า ริดสีดวงจมูกมันคืออะไร เกิดได้อย่างไร ริดสีดวงจมูกก็คือเนื้องอก เกิดจากการอักเสบหรือจากการแพ้ก็ได้ เนื้องอกนี้จะมีลักษณะใส คล้ายองุ่นขาว คนที่เป็นริดสีดวง หรือเนื้องอก อาจทำให้ช่วงระหว่างไซนัสกับจมูกอุดตัน จนเกิดไซนัสอักเสบตามมา ซึ่งถ้าเป็นไซนัสอักเสบเรื้อรังนาน ๆ ก็อาจทำให้เกิดเนื้องอกในจมูกได้

คนที่เป็นโรคนี้จะช่วยป้องกันตัวเองอีกได้อย่างไร
พยายามอย่าอยู่ในที่ๆแออัด เช่น ในไนต์คลับ หรือในสถานที่ที่ชุมชนหนาแน่น โดยเฉพาะควันบุหรี่ช่วยกระตุ้นทำให้เป็นได้มากขึ้น ห้ามว่ายน้ำ เพราะน้ำอาจเข้าไปที่ไซนัสพาเชื้อโรคเข้าไปได้ ถ้าเริ่มเป็นหวัดต้องทำให้ร่างกายอบอุ่น กินยาแอสไพริน และกินซุปหรือต้มจืด อาจช่วยทำให้หายเร็ว ถ้าเด็กมีน้ำมูกนานเกิน 7 วันให้ระวังไว้อาจเกิดไซนัสอักเสบตามมาได้

สำหรับคนทั่วไปจะป้องกันไม่ให้เป็นโรคไซนัสอักเสบได้อย่างไร
ป้องกันได้โดยรักษาตัวเองอย่าให้เป็นหวัดบ่อย ให้ร่างกายอบอุ่นอยู่เสมอ อย่าเข้าไปในสถานที่แอ-อัด และก็หมั่นรักษาสุขภาพร่างกายให้สมบูรณ์อยู่เสมอ


ขอบคุณข้อมูล: หมอชาวบ้าน